some_textΣημαντικές Ανακοινώσεις: -- Αναστολή Μαθημάτων 10 Μαρτίου 2026 -- Αιτήσεις Πτυχίου Τμήμα Ιστορίας & Αρχαιολογίας Πανεπιστημίου Ιωαννίνων - Τομείς

ΤΟΜΕΙΣ

Το Τμήμα Ιστορίας και Αρχαιολογίας συγκροτείται από τέσσερις Τομείς:

  • Αρχαίας και Μεσαιωνικής Ιστορίας
  • Αρχαιολογίας και Ιστορίας της Τέχνης
  • Ιστορίας Νεωτέρων Χρόνων
  • Λαογραφίας

Παρουσίαση - Περιγραφή Γνωστικών Αντικειμένων

Τα γνωστικά αντικείμενα που συντονίζουν οι Τομείς του Τμήματος Ιστορίας και Αρχαιολογίας της Φιλοσοφικής Σχολής του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων, καθορίζονται ως εξής:

1. Τομέας Αρχαίας και Μεσαιωνικής Ιστορίας (e-mail: ofaturu@uoi.gr)
    Ακαδ. έτος 25-26, Διευθυντής Τομέα: Αναπλ. Καθηγητής Γεώργιος Καρδαράς

  • Αρχαία Ελληνική Ιστορία: Ιστορία της Αρχαίας Ελλάδας από την προϊστορική περίοδο μέχρι τον 3° μ.Χ. αιώνα.
  • Επιγραφική: Μελέτη των αρχαίων ελληνικών επιγραφών ως βασικών ιστορικών πηγών.
  • Ρωμαϊκή Ιστορία: Ιστορία του ρωμαϊκού κόσμου από την ίδρυση της Ρώμης μέχρι και τους αυτοκρατορικούς χρόνους.
  • Βυζαντινή Ιστορία: Ιστορία των θεσμών, πολιτική, κοινωνική, οικονομική και πνευματική ιστορία του βυζαντινού κράτους από τον 4° έως 15° αι. μ.Χ. και των σχέσεων του με τον Αραβικό κόσμο και πολιτισμό.
  • Μεσαιωνική Ιστορία Σλαβικών και Ευρασιατικών Λαών: ο Μεσαίωνας στα σύγχρονα σλαβικά κράτη και στον ευρασιατικό χώρο, από την Κεντρική Ασία έως το λεκανοπέδιο των Καρπαθίων (5ος-15ος αι.)
  • Νομισματική: Το νόμισμα ως ιστορική και αρχαιολογική πηγή από την αρχαία ελληνική μέχρι τη βυζαντινή περίοδο. Νομισματική κυκλοφορία.
  • Μεσαιωνική Ευρωπαϊκή Ιστορία: Ιστορία, οικονομία και θεσμοί της Μεσαιωνικής Ευρώπης έως τον 15° μ.Χ. αιώνα.

 

2.  Τομέας Αρχαιολογίας και Ιστορίας της Τέχνης (e-mail: Αυτή η διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου προστατεύεται από τους αυτοματισμούς αποστολέων ανεπιθύμητων μηνυμάτων. Χρειάζεται να ενεργοποιήσετε τη JavaScript για να μπορέσετε να τη δείτε.)
     Ακαδ. έτος 25-26, Διευθύντρια Τομέα: Αναπλ. Καθηγήτρια Αλεξάνδρα Αλεξανδρίδου

  • Προϊστορική Αρχαιολογία: Θεωρία, Μεθοδολογία και Διεπιστημονικότητα - Προϊστορία και Πρωτοϊστορία - Επισκόπηση της Παλαιολιθικής, Νεολιθικής και της Εποχής του Χαλκού (Κυκλαδικός πολιτισμός, Μινωικός και Μυκηναϊκός πολιτισμός).
  • Κλασική Αρχαιολογία: Γεωμετρική και Αρχαϊκή περίοδος, Κλασική περίοδος, Ελληνιστική και Ρωμαϊκή περίοδος
  • Βυζαντινή Αρχαιολογία: Παλαιοχριστιανική περίοδος, Βυζαντινή περίοδος, Μεταβυζαντινή Αρχαιολογία και Τέχνη.
  • Ιστορία Νεώτερης Τέχνης: Από την Αναγέννηση μέχρι σήμερα.

 

Ο Τομέας Αρχαιολογίας και Ιστορίας της Τέχνης επικεντρώνεται στην έρευνα και τη διδασκαλία της αρχαιολογίας από την πρώτη εμφάνιση του ανθρώπου στα 2,5 εκατομμύρια χρόνια πριν από σήμερα και τον υλικό πολιτισμό των τροφοσυλλεκτικών κοινωνιών, έως και το τέλος των μεταβυζαντινών χρόνων, καθώς και στην ιστορία της νεότερης τέχνης από την Αναγέννηση έως και σήμερα.

Η διδασκαλία και έρευνα των μελών του Τομέα εστιάζουν στις θεωρητικές και μεθοδολογικές αρχές της Αρχαιολογίας και της Ιστορίας της Τέχνης, αλλά κυρίως στις σύγχρονες ερμηνευτικές προσεγγίσεις και στη διεπιστημονικότητα. Ο στόχος είναι η καλύτερη κατανόηση της ζωής των ανθρώπων και των κοινοτήτων τους στο Αιγαίο και τη Μεσόγειο μέσω της μελέτης και τεκμηρίωσης των υλικών καταλοίπων.

Συγκεκριμένα, τα μαθήματα Προϊστορικής Αρχαιολογίας διερευνούν την εξέλιξη του ανθρώπου, το περιβάλλον – φυσικό και δομημένο –, τις κοινωνικές δομές, την παλαιοοικονομία, τη θρησκεία, τα έθιμα ταφής, την ιδεολογία, την τεχνολογία και την τέχνη από την απώτατη προϊστορία και την Εποχή του Λίθου έως το τέλος της Εποχής του Χαλκού (π. 1050 π.Χ.). Εξετάζεται επίσης η Αρχαιολογική Θεωρία και διδάσκεται η συμβολή των θετικών επιστημών στην αρχαιολογική πράξη.  

Η Κλασική Αρχαιολογία εστιάζει στη μελέτη των κοινωνικοπολιτικών εξελίξεων που λαμβάνουν χώρα στην ηπειρωτική Ελλάδα, το Αιγαίο και την ευρύτερη Μεσόγειο από την Πρώιμη Εποχή του Σιδήρου και την 1η χιλιετία π.Χ. έως και το τέλος του Ελληνιστικού κόσμου, όπως προκύπτουν από τα κάθε είδους αρχαιολογικά ευρήματα. Μνημειακή τοπογραφία, αρχιτεκτονική, λίθινα, μετάλλινα, πήλινα και άλλα τέχνεργα, όπως και οι λατρευτικές πρακτικές και τα ταφικά έθιμα (συν)εξετάζονται στα προσφερόμενα μαθήματα.

Η Αρχαιολογία του Ρωμαϊκού κόσμου μελετά την αρχιτεκτονική και την οργάνωση του χώρου, τη γλυπτική, τη ζωγραφική αλλά και άλλες μορφές τέχνης κατά τους αιώνες της ρωμαϊκής κυριαρχίας. Επίσης εξετάζει την πολιτική ιδεολογία όπως αυτή προβάλλεται μέσα από την τέχνη, ζητήματα οικονομίας της αρχαίας τέχνης, την ιδεολογία της κοινωνικής ελίτ, αλλά και ταφικές και λατρευτικές πρακτικές.

Η Βυζαντινή Αρχαιολογία μελετά τον χώρο, τη δόμηση, την κατοίκηση, την οργάνωση των πόλεων, τα κατάλοιπα της εγχρήματης οικονομίας και της σφραγιστικής, καθώς και την τέχνη της εποχής που συμβατικά εκτείνεται από το 330 έως και το 1453. Τα ίδια θέματα μελετώνται και από τη «μεταβυζαντινή αρχαιολογία», η οποία συνεχίζει τη βυζαντινή και εκτείνεται μέχρι την ίδρυση του Ελληνικού κράτους το 1832.

Όσον αφορά στη μελέτη της τέχνης των εποχών αυτών, ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται στην αρχιτεκτονική – ναοί, παλάτια, και οχυρωματικά έργα– και τη ζωγραφική. Οι εικόνες, τα ψηφιδωτά, οι τοιχογραφίες, αλλά και πολυτελή αγαθά, όπως μεταξωτά υφάσματα, αντικείμενα από ελεφαντόδοντο, γλυπτά και έργα μικροτεχνίας αναλύονται τόσο ως έργα τέχνης όσο και σε σχέση με το κοινωνικό και πολιτισμικό τους πλαίσιο. Κεντρικό ρόλο διαδραματίζει η ανάλυση των σχέσεων μεταξύ καλλιτεχνικής και υλικής παραγωγής με την αυτοκρατορική εξουσία και την ορθόδοξη εκκλησία, αλλά και ο αντίκτυπος της βυζαντινής πολιτιστικής παράδοσης στη μεσαιωνική δυτική τέχνη, στην Ανατολική Ευρώπη, την Ελλάδα και την ορθόδοξη Ρωσία έως το 1453, αλλά και μετά.

Οι διδακτικές συλλογές του Μουσείου Εκμαγείων του Τομέα Αρχαιολογίας συμβάλλουν καθοριστικά στην εκπαίδευση των φοιτητών. Τα ακριβή αντίγραφα αντιπροσωπευτικών τεχνέργων της Εποχής του Χαλκού και κυρίως γλυπτών της Αρχαϊκής, Κλασικής και Ελληνιστικής περιόδου από το Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο, το Μουσείο Ακροπόλεως και το Μουσείο του Κεραμεικού της Αθήνας και ένα γλυπτό από το Μουσείο του Λούβρου, αποτελούν τη βάση για την άσκηση των φοιτητών στην αναγνώριση, περιγραφή, και μελέτη των μνημείων. Επιπλέον, το μεγάλο σύνολο πρωτότυπου αρχαιολογικού υλικού της Συλλογής που περιλαμβάνει δείγματα Παλαιολιθικής και Μεσολιθικής λιθοτεχνίας, αλλά και όστρακα αγγείων και ειδωλίων από τη Νεολιθική περίοδο και την Εποχή του Χαλκού, όπως και των ιστορικών χρόνων από την Εποχή του Σιδήρου έως και τους ύστερους Ελληνιστικούς χρόνους, προσφέρεται για την εξοικείωση των φοιτητών με την αρχαιολογική ταξινόμηση, καταγραφή, μελέτη και χρονολόγηση.

Οι φοιτητές έχουν τη δυνατότητα συμμετοχής σε Πανεπιστημιακές ανασκαφές και σε ανασκαφές ή άλλα ερευνητικά προγράμματα που διευθύνουν τα μέλη του Τομέα στην ηπειρωτική και νησιωτική χώρα. Στο πλαίσιο του μαθήματος «Ανασκαφική-Αρχαιολογία πεδίου στην Ήπειρο», οι τεταρτοετείς φοιτητές κατεύθυνσης Αρχαιολογίας εκπαιδεύονται στην ανασκαφική μεθοδολογία και έρευνα εντός της Πανεπιστημιούπολης, στον αρχαιολογικό χώρο του λόφου της Δουρούτης (https://acw.hist-arch.uoi.gr/anaskafes-erevnes/anaskafi-dourouti).

Οι στοχευμένες εκδρομές και τα επιτόπια μαθήματα σε αρχαιολογικούς χώρους και μουσεία της Ελλάδας, αλλά και οι ποικίλες εκπαιδευτικές δράσεις, όπως διαλέξεις προσκεκλημένων ομιλητών, σεμινάρια, συμμετοχές σε συνέδρια και συμμετοχή των φοιτητών μας σε Προγράμματα Πρακτικής Άσκησης και εξάμηνα φοίτησης στο εξωτερικό με το Πρόγραμμα Erasmus+ συμπληρώνουν την εκπαιδευτική διαδικασία που εποπτεύει ο Τομέας.

3. Τομέας Ιστορίας Νεωτέρων Χρόνων (Ιστότοπος τομέα, e-mail: Αυτή η διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου προστατεύεται από τους αυτοματισμούς αποστολέων ανεπιθύμητων μηνυμάτων. Χρειάζεται να ενεργοποιήσετε τη JavaScript για να μπορέσετε να τη δείτε.
    Ακαδ. έτος 25-26, Διευθύντρια Τομέα: Αναπλ. Καθηγήτρια Άννα Μανδυλαρά

Περιλαμβάνει την έρευνα, μελέτη και διδασκαλία της Νεώτερης Ελληνικής, Βαλκανικής, Ευρωπαϊκής και Παγκόσμιας Ιστορίας και διαιρείται σε δυο ενότητες:

  • Νεώτερη Ελληνική Ιστορία: Πραγματεύεται την πολιτική, κοινωνική και οικονομική ιστορία του Νεώτερου Ελληνισμού, καθώς και την ιστορία των θεσμών, από την περίοδο της Βενετοκρατίας και Οθωμανικής κυριαρχίας ως την οργάνωση και την λειτουργία του Νεοελληνικού κράτους από τα πρώτα χρόνια μέχρι την σύγχρονη εποχή.
  • Νεώτερη Ευρωπαϊκή και Παγκόσμια Ιστορία: Καλύπτει όλες τις πτυχές της νεώτερης ιστορίας της Ευρώπης και αναφέρεται σε σημαντικά γεγονότα και θέματα της παγκόσμιας ιστορίας στην ίδια περίοδο.

4Τομέας Λαογραφίας (e-mail: Αυτή η διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου προστατεύεται από τους αυτοματισμούς αποστολέων ανεπιθύμητων μηνυμάτων. Χρειάζεται να ενεργοποιήσετε τη JavaScript για να μπορέσετε να τη δείτε.)
    Ακαδ. έτος 25-26, Διευθύντρια Τομέα: Καθηγήτρια Μαριλένα Παπαχριστοφόρου

Ο Τομέας Λαογραφίας επικεντρώνεται στη μελέτη φαινομένων του πολιτισμού και της κοινωνίας, κατά τη νεοτερικότητα και στον σύγχρονο κόσμο, με έμφαση στον ελλαδικό χώρο.
Ειδικότερα προσφέρει μαθήματα σε αντικείμενα της Λαογραφίας, της Κοινωνικής Ανθρωπολογίας και της Εθνομουσικολογίας:

  • Ιστορία των λαογραφικών σπουδών, θεωρητικές κατευθύνσεις της λαογραφίας και μεθοδολογία της λαογραφικής έρευνας.
  • Αρχές κοινωνικής/πολιτισμικής ανθρωπολογίας: κοινωνική θεωρία, έρευνα πεδίου και ποιοτικές μέθοδοι, σχολές ανθρωπολογικής θεωρίας, ηθική και δεοντολογία της επιτόπιας έρευνας, συμβολική σκέψη.
  • Ανθρωπολογικές και κοινωνιολογικές προσεγγίσεις της μουσικής, ελληνική μουσική παράδοση.
  • Προφορικότητα, Μνήμη, Υλικός Πολιτισμός, Θεωρία της Επιτέλεσης, Φύλο, Συγγένεια, Θρησκεία και τελετουργικές πρακτικές. Προβιομηχανικοί κόσμοι. Αστικοί Πολιτισμοί. Οικονομικές πραγματικότητες και συλλογικές νοοτροπίες στην παραδοσιακή κοινωνία κατά την περίοδο της Οθωμανικής κυριαρχίας, εθνικές ταυτότητες. Αρχειακή εθνογραφία.
 

Ο Τομέας Λαογραφίας προάγει τη διεπιστημονικότητα στην προσέγγιση των γνωστικών αντικειμένων που θεραπεύει, με έμφαση στην ανθρωπολογική οπτική.

 

 

Τμήμα Ιστορίας Αρχαιολογίας - Φιλοσοφική Σχολή - Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων, Πανεπιστημιούλη Δουρούτης Τ.Κ. 45110 Ιωάννινα
Επικοινωνία: Η Γραμματεία του τμήματος στεγάζεται στο κτίριο Διοίκησης, λειτουργεί από τις 7:30 π.μ. έως 3:00 μ.μ. και δέχεται τους φοιτητές καθημερινά από τις 11 π.μ έως τη 1 μ.μ.
Τα τηλέφωνα της Γραμματείας είναι: 26510-07180, 26510-07232, 26510-07441, 26510-07231, e-mail:mail Αυτή η διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου προστατεύεται από τους αυτοματισμούς αποστολέων ανεπιθύμητων μηνυμάτων. Χρειάζεται να ενεργοποιήσετε τη JavaScript για να μπορέσετε να τη δείτε.

© Τμήμα Ιστορίας & Αρχαιολογίας - Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων